ત્રીસ મહિલાઓ ચલાવે છે એવાં છ બાયો-ઇનપુટ ઉત્પાદન કેન્દ્રો

રાસાયણિક ખાતરથી દૂર જવા માગતા ખેડૂતને વિકલ્પ ક્યાંકથી તો મેળવવો પડે. બાયો-ઇનપુટનો નજીકનો વિક્રેતા જિલ્લો દૂર હોય, તો ઇરાદો પહેલી વ્યસ્ત મોસમ પણ ટકતો નથી.

ઉનાનાં પાંચ ગામોમાં હવે છ ઉત્પાદન કેન્દ્રો ચાલે છે, ત્રીસ મહિલાઓ ચલાવે છે, કેન્દ્રદીઠ પાંચ. દરેકને કાયમી શેડ અને વર્મીકમ્પોસ્ટ એકમ છે. મહિલાઓએ કોલેજ ઓફ નેચરલ ફાર્મિંગ અને KVK અમરેલીમાં તાલીમ લીધી.

કેન્દ્રો પોતાના જ ગામમાં વેચે છે, જેનાથી બે વાત એકસાથે થાય છે: ઇનપુટ જે ખેતર માટે છે તેનાથી ચાલવાના અંતરે આવી જાય છે, અને ગામને જેની જરૂર છે જ તેમાંથી ત્રીસ મહિલાઓને આવક મળે છે.

આ કામ ચાલે છે તેનો સૌથી સ્પષ્ટ પુરાવો અમારો આંકડો નથી. એ જ ગામોના બીજા ખેડૂતોએ પોતાનાં કેન્દ્ર શરૂ કરવા માગણી કરી છે.

આ જ કાર્યક્રમમાં આ વર્ષે બીજે, ૩૫૦ ખેડૂતોએ ખેતરદીઠ આશરે ૦.૪૦ હેક્ટરમાં જીપ્સમ નાખ્યું — મોટા ભાગનાએ પહેલી વાર — અને ૨૯૦ ખેડૂતોએ મુખ્યત્વે કપાસમાં સંકલિત જીવાત અને પોષણ વ્યવસ્થાપન અપનાવ્યું.