પોતાની કોઈ આવક નહોતી, ત્યાંથી મહિને ₹૮,૦૦૦ સુધી

શીતલબેન સનતભાઈ દેસાણી ૩૫ વર્ષનાં છે અને જસદણ તાલુકાના પંચવડા ગામમાં પતિ તથા ધોરણ ૭ અને ૨માં ભણતાં બે બાળકો સાથે રહે છે. ઘર એક જ આવક પર ચાલતું — પતિની, જસદણમાં હીરાના કારીગર તરીકેની.

એક સામાન્ય આવકમાં ઘરખર્ચ અને બે બાળકોનું ભણતર ખેંચવું દર વર્ષે અઘરું થતું જતું હતું. ઘરની બહાર કામ કરવું તેમના માટે વ્યવહારુ નહોતું: ઘરકામ અને નાનું બાળક એ નક્કી કરી દેતાં.

એટલે અડચણ ચોક્કસ હતી. “કામ નથી” એવું નહીં — “એવું કામ નથી જે તેઓ કરી શકે” એવું.

બે ઉકેલ, બંને ઘરમાં જ

ડિજિટલ સાક્ષરતા અને પોષણની તાલીમ મારફતે શીતલબેન SSKKના સંપર્કમાં આવ્યાં અને સ્પષ્ટ કહ્યું કે તેમને પોતાની આવક જોઈએ છે. ટીમના — ખાસ કરીને હર્ષાબેનના — માર્ગદર્શનથી તેમને તાલુકા કક્ષાએ કૃષિ સખી તરીકે કામ કરવાની તક મળી, જેમાં કુદરતી ખેતીની પદ્ધતિઓનો પ્રચાર કરવાનો છે. આ ભૂમિકામાં માસિક ₹૫,૦૦૦ માનદ વેતન મળે છે.

સાથે SSKKએ ઘરે બેઠાં ઇમિટેશન જ્વેલરીના કામ માટે કાચો માલ અને સાધનો આપ્યાં, જેમાંથી ઘરકામની વચ્ચે રોજના આશરે ₹૧૦૦ — એટલે મહિને આશરે ₹૩,૦૦૦ — મળે છે.

શું બદલાયું

₹૦થી મહિને ₹૮,૦૦૦, અને એ પણ એક નહીં, બે સ્વતંત્ર સ્રોતમાંથી.

આંકડા કરતાં એનો આકાર વધુ મહત્વનો છે. પોતાની કોઈ આવક ન ધરાવતાં ગૃહિણી હવે તાલુકામાં એક જવાબદારીવાળી ભૂમિકા અને પોતાનો હુન્નર ધરાવે છે — અને એ પણ જે ઘર અડચણ હતું, એ ઘર છોડ્યા વગર.